Jaap Dieleman

Komedie in een bedrijf

Silvio Arcetri
Fanny zijn vrouw
Alfonso Bertet
Emilia zijn vrouw
Luigi bediende

Eenakter

Op de scene de werkkamer van een rijke heer. Zware stevige meubels. Achter op het toneel een deur en nog een deur links van het publiek. Veel willekeurig neergezette stoelen. Op tafel paperassen en een verfomfaaide hoed.

Scène 1

Silvio Arcetri en Luigi

SILVIO (zit in gedachten aan tafel. Ondersteunt zijn hoofd met zijn hand.) Je stoort. Ik zeg het maar even.

LUIGI (bezig in de kamer) Vandaag zou ik deze meubelen eens goed moeten boenen.

SILVIO Wacht daarmee alsjeblieft zolang ik hier ben. Heeft er niemand naar me gevraagd?

LUIGI Jawel Mijnheer. Iemand waarover Mijnheer me verboden heeft te spreken.

SILVIO De kleine Elena? Verder niemand?

LUIGI Hoezo verder niemand? De kleine Elena!

SILVIO Heb je nou wel of niet begrepen dat als je nog een keer over haar begint je meteen je biezen kunt pakken? Schaam je je niet dat je je met dit soort zaken  hebt bezig gehouden en dat je er tot in der eeuwigheid mee door wilt gaan?

LUIGI (boos) Mijnheer heeft het me geleerd en opgedragen.

SILVIO En nu zeg ik: hou ermee op. Ik weet niet meer of jij nou aanbood om me te helpen of dat ik je daartoe opdracht gaf…Die geschiedenis dateert van zolang geleden. Maar nu draag ik je op om samen met mij terug te keren naar de deugd.

LUIGI (na er kort over nagedacht te hebben) Mijnheer, het [366] spijt me! Maar ik kan U bij deze lange reis naar de deugdzaamheid niet begeleiden, want ik heb al een hele tijd geleden besloten mijn eigen weg te gaan … en dit huis te verlaten.

SILVIO Oh, oh! Bevalt mijn gedaanteverwisseling je niet.

LUIGI Nee die bevalt me helemaal niet. Het leek aanvankelijk een voorbijtrekkende akelige wolk, maar nu ben ik ervan overtuigd dat de zon zich niet meer zal laten zien. Het is acht dagen geleden dat Mevrouw het huis heeft verlaten. En God mag weten hoe ze achter haar afwezigheid zijn gekomen maar ondertussen hebben hier de kleine Elena, de grote Maria , de rode… Hoe heet ze ook al weer?

SILVIO Tusnelda

LUIGI hun opwachting gemaakt. Zonder aanzien des persoons werd de deur voor hun neus dichtgesmeten en U gaat door dit fraaie leven te leiden aan die tafel daar terwijl Uw vrouw maar niet besluit om terug te komen. Verder heb ik ook nog eens het vertrouwen in Uw geestelijke gezondheid verloren. Hoe haalt U het in Uw hoofd om te denken dat Mevrouw Fanny U vergeeft na alles wat ze heeft gezien.

SILVIO Gezien? Ze heeft niks gezien.

LUIGI Die Arme Mevrouw Fanny, schreeuwde door het hele huis dat ze alles had gezien. Iedereen kon het horen.

SILVIO (sputtert tegen) Zien is echt niet genoeg… Trouwens, bemoei je er niet mee.

LUIGI U zult begrijpen dat wij armen echt niet zo luchthartig kunnen overstappen van ondeugd naar deugd. Je raakt gewend aan al die douceurtjes die daar uit voortvloeien. Daarvan te afzien is pijnlijk. Als mijn taak alleen nog maar bestaat uit meubels boenen, dan zal ik met heel wat minder luxe moeten toekomen.

SILVIO Oh, maarals het alleen maar om geld gaat dan ben ik wel bereid je loon te verhogen met een goeie twintig frank per maand.

LUIGI (bitter) Oh Mijnheer! Zelfs U weet niet hoeveel Uw grandioze, jeugdige capriolen die U nu ondeugden noemt, mij opleverden. Maar tegenwoordig bent U echt deugdzaam. Dat blijkt ook uit Uw aanbod.

SILVIO Nou, zeg op, hoeveel leverde je dat dan op?